Er is nog een digitale wereld te winnen in het noordelijk MKB

Er is nog een digitale wereld te winnen in het noordelijk MKB

Tekst door Willy Schouwstra – Foto door Jaspar Moulijn

Een open deur, maar juist daarom zo waar: het gaat razendsnel met de ontwikkelingen op digitaal gebied. De pandemie en de vlucht die het thuiswerken heeft genomen, hebben het grote belang van digitalisering en de daarbij behorende vaardigheden nog eens extra onderstreept. Toch geeft ruim 40 procent van de ondernemers in het Noorden aan niet bijster geïnteresseerd te zijn in digitalisering. Hoe belangrijk is een digitale (inhaal)slag voor de ondernemer? En wat is daarvoor nodig? ,,Er is nog een wereld te winnen.”

Willemiek Everts is verenigingsmanager van VNO-NCW MKB Noord. Ze houdt zich binnen de belangenorganisatie voor ondernemers in Drenthe, Friesland en Groningen bezig met de leden én met digitalisering, één van de zes speerpunten van de vereniging. Vraag haar wat er moet gebeuren in het Noorden op dit gebied en de contouren van het verhaal worden snel duidelijk: er blijven nog (te) veel kansen liggen en de te behalen winst is groot.

Want het belang van digitalisering mag misschien duidelijk lijken, nog niet alle leden van de vereniging zien het ook daadwerkelijk zo. Beter gezegd: in een enquête die VNO-NCW MKB Noord eind vorig jaar onder haar leden uitzette, vinkte 44 procent van de respondenten op de vraag in hoeverre ze geïnteresseerd waren in dit onderwerp de optie ‘niet’ aan.

Wat ís digitalisering dan precies?

,,Het onderwerp is te breed,’’ denkt Everts. ,,Wat ís digitalisering dan precies? Het is een containerbegrip. Het digitaal vaardig maken van je medewerkers, Artificiële Intelligentie, het onderhouden van een webshop, databeheer – het valt er allemaal onder. Onze vereniging heeft een brede achterban, van advocaat tot stoffeerder en van grotere bedrijven tot ZZP-ers, en voor iedereen heeft het begrip een andere betekenis.”

Als de coronapandemie en de tijd van gedwongen thuiswerken iets duidelijk hebben gemaakt, is het wel dat digitalisering onmisbaar is. Everts: ,,Mensen konden blijven werken, de economie draaide gewoon door. Zonder digitale ondersteuning was alles stil komen te staan.” Ook de snelle ontwikkeling van dashboards, QR-code en vaccins zijn voorbeelden van de urgentie van een up-to-date digitalisering, benadrukt Everts.

Ondernemers vrezen dat online met hun zaak het einde zal inluiden van hun stenen winkel

Het is dan ook duidelijk voor haar dat bedrijven alléén toekomstbestendig kunnen zijn door de boot in deze niet te missen. ,,Het MKB benut nu nog lang niet alle kansen die er zijn. Er is onvoldoende tijd om er mee aan de slag te gaan of het heeft geen prioriteit. Het antwoord op de vraag ‘wat levert het mij op?’ blijft vaak onduidelijk. Aan ons als vereniging om de kansen en mogelijkheden te laten zien – en daarmee de winst voor de ondernemer. Nu is er sprake van een gebrek aan kennis en vaardigheden.”

Daarnaast is er ook veel onwetendheid, merkt de verenigingsmanager. ,,Ondernemers vrezen bijvoorbeeld dat online gaan met hun zaak het einde zal inluiden van hun stenen winkel. Ze zien het digitale als een gevaar in plaats van een kans. Maar digitaliseren is niet hetzelfde als je fysieke winkel inruilen voor een webshop.”

Gaat het dan zo slecht met de digitalisering in ons land? Dat toch ook niet, want op Europees niveau scoort Nederland een vierde plaats, achter Finland, Zweden en Denemarken, gemeten met de zogenoemde DESI index (digitale economie en maatschappij). Hierin wordt onder meer gekeken hoe digitaal vaardig de inwoners van een land zijn en hoe ondernemers gebruik maken van sociale media. Dat gezegd hebbende: een vierde plaats betekent natuurlijk dat er ruimte is voor verbetering.

Cruciale rol voor overheid

Daarbij kan de overheid een cruciale rol spelen, vindt Everts. ,,Een goede digitale infrastructuur is een vereiste. Een toekomstig 6G-netwerk, glasvezel en voldoende data-opslagcapaciteit zijn onmisbaar om een goede basis te leggen. Maar ook haar vereniging moet aan de bak. ,,Er is veel informatie, maar die wordt niet altijd goed gevonden. Er gebeurt al veel in het Noorden, maar hoe krijg je voor elkaar dat mensen dat ook weten? Er zijn bijvoorbeeld digitale werkplaatsen voor ondernemers, ontwikkeld door hogescholen, en 5G-proeftuinen. Wat helpt: het delen van ervaringen. Als je van een collega of je buurman hoort dat hij of zij te maken heeft gehad met phishing bijvoorbeeld, dan gaat het onderwerp veel meer leven.”

Veel ondernemers zijn wél met de tijd meegegaan, merkt Everts op. ,,Corona heeft de boel een behoorlijke slinger gegeven. Thuiswerken was in veel bedrijven tot voor kort onbespreekbaar, terwijl het nu niet alleen goed blijkt te werken, maar zelfs in veel gevallen effectiever is. Hybride werken is heel normaal geworden.” Ook levert de toegenomen vraag naar data-analisten het Noorden werkgelegenheid op. ,,Het internet kent geen grenzen. Als je de mogelijkheden als ondernemer leert kennen, kun je je klantenkring enorm uitbreiden.”

Toptalent in de regio opleiden, aantrekken én behouden

VNO-NCW MKB Noord heeft grote ambities: de vereniging wil dat Nederland koploper wordt in digitalisering en nieuwe technologieën. Over tien jaar moeten in onze regio de digitaal best uitgeruste ondernemers en bedrijven van Nederland wonen en werken.

Vier onderwerpen staan centraal in de aanloop naar dit resultaat: digitaal ondernemerschap, digitale geletterdheid, AI en big data science en digitale veiligheid. Zo zouden bijvoorbeeld alle werknemers in het MKB het basisniveau van digivaardigheid moeten krijgen. Ook wil VNO-NCW MKB Noord toptalent in de regio opleiden, aantrekken én behouden. De helft van de Nederlandse beroepsbevolking is op dit moment digi-vaardig. Ongeveer één op de vijf bedrijven houdt zich actief bezig met data-analyse.

,,Er is dus nog een wereld te winnen”, aldus Everts. De kansen zijn er, nu moeten ze nog verzilverd worden. En als er tegen die tijd weer een enquête onder ondernemers wordt gehouden, wat gaat daar dan idealiter uitkomen? Everts, gemotiveerd: ,,Dan blijkt dat de digitalisering na de pandemie volop is doorgezet. En zijn er geen ondernemers meer die er geen interesse in hun digitale mogelijkheden hebben.”

Google Translate of een mens?

Heeft een vertaler nog bestaansrecht als Google Translate het werk ook kan doen? Eigenaar Jouke de Jong van vertaal- en conceptmarketingbureau Machielsen in Groningen weet zeker van wel. Sterker nog, zijn bureau heeft het digitaal vaardig maken van de dertienhonderd vertalers die wereldwijd voor het bedrijf werken tot prioriteit gemaakt.

De freelancers kunnen zich via een online cursusplatform laten bijscholen in onder meer de basisprincipes van kunstmatige intelligentie, post-editing en SEO. Alle onderdelen zijn volledig toegespitst op vertalers.

,,De vertaal-business is vrij traditioneel,’’ vertelt de eigenaar. ,,Vertalers zijn vaak angstig voor techniek, ze vrezen voor hun baan en de tarieven voor hun werk staan erdoor onder druk. Veel bureaus focussen op de techniek van het vertalen; hoe kan het sneller en goedkoper.”

Dat het vertalen in de nabije toekomst helemaal door computers gedaan wordt, is onvermijdelijk, stelt De Jong. ,,Maar vertalen door een mens heeft een toegevoegde waarde. Je moet dan wel snappen hoe een tekst kan bijdragen aan de positie van een bedrijf, aan de online marketing. De context is belangrijk.”

Het bureau wil alle medewerkers daarom klaarstomen voor de toekomst. ,,Ze moeten meebewegen, weten wat er aan de hand is op digitaal gebied. En ervan overtuigd worden dat digitalisering geen doemscenario is.”

Nieuwe opleiding voor baan bij datacenter

Een dynamische opleiding, zo omschrijft IT-directeur Mario Hangjas van NorthC, het grootste regionale datacentrum van Noord-Nederland, de scholing die zijn bedrijf samen met het Groninger Alfa-college aan het opzetten is. Nu is ‘datacenter facility engineer’ nog een keuzedeel binnen bestaande MBO-opleidingen, maar de bedoeling is in de nabije toekomst een volledige vierjarige opleiding te bieden die studenten opleidt voor banen in datacentra. Niet alleen in Nederland, maar in heel Europa en op zowel MBO-, HBO- als universitair niveau.

,,Als je goed om je heen kijkt, zie je dat IT de hele wereld overneemt”, zegt Hangjas. ,,Het strekt zich uit tot alle sectoren. We willen alles sneller en gemakkelijker en dus zijn er datacentra nodig.” Die moeten dan vervolgens wél door vakkundige mensen aangestuurd worden. Daarom slaan verschillende partijen nu de handen ineen om de daarvoor benodigde scholing vorm te geven.

,,Normaliter duurt het jaren voor zo’n opleiding staat. Als het om digitale processen gaat, heb je die tijd niet. Dan is de stof alweer achterhaald als de opleiding klaar is. Daarom zijn we begonnen met de keuzemodule”, vertelt Hangjas. Volgens hem wil NorthC graag kennis delen en ‘iets terugdoen voor de maatschappij’.

Het gaat erg snel met de digitalisering, benadrukt de IT-directeur. Toch denkt een kind niet meteen: ik ga later in een datacenter werken. ,,Timmerman is een duidelijk beroep, dat is dit niet. Je rolt erin en leert het door vallen en opstaan. Wij gaan nu een fundament bieden, de beste start die je kunt maken in een vak dat nu actueel is.”

Geplaatst op: 29 november 2021

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.