'Meer geld naar energietransitie. Het gaat niet snel genoeg'

‘Meer geld naar energietransitie. Het gaat niet snel genoeg’

Foto door Marjorie Noë

Elektrisch rijden onhandig? Een van de oplossingen is dat je bij het laadstation je lege accu kunt om omwisselen voor een volle, zegt RUG-professor Kees Hummelen. En met zonnepanelen op dak kom je sowieso verder. Ook dat kan.

De energietransitie is in volle gang: de windmolens schieten uit de grond en binnenkort rijden we allemaal elektrisch. Maar gaat het wel hard genoeg? We rijden nog steeds volop op benzine en de meeste stroom die we produceren is ‘grijs’. We maken de balans op met prof. dr. Kees Hummelen, materiaalchemicus aan de Rijksuniversiteit Groningen met onder meer zonne-energie als expertise.

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: we hebben al jaren een Solar Race, dus waarom hebben onze auto’s niet al allemaal zonnepanelen?

Kees Hummelen: ,,Het is nog niet praktisch om een auto volledig op zonne-energie te laten rijden. Bij bijvoorbeeld TU Eindhoven laten ze wel zien dat het kan, maar dan alleen in de volle zon en overdag. Dat is voor de gemiddelde gebruiker natuurlijk niet genoeg. Maar er zit wel potentie in en er wordt in Nederland dus wel aan gewerkt, zoals met bijvoorbeeld de Lightyear 1-auto. Dat is een voorbeeld van een hybride model: een elektrische auto met zonnepanelen die dankzij die panelen extra kilometers kan rijden. En hij laadt mooi op als je hem parkeert. Mits je ‘m in het licht zet, natuurlijk.”

Is elektrisch rijden de toekomst? Het steeds moeten opladen en de relatief kleine actieradius, dat is best onhandig.

,,Je raakt daar wel aan gewend. Vroeger reed ik door Europa met een auto die op lpg (liquified petroleum gas, red.) reed en dat had je niet overal. Dus je deelde je route zo in dat je steeds wel kon tanken. Datzelfde kun je doen met elektrisch rijden. En over dat laden: even 20 minuten een kopje koffiedrinken, dat is toch niet zo’n probleem? Een goede oplossing daarvoor zou zijn dat je je accu kunt verwisselen bij een laadstation: je lege accu leg je erin, de volle stop je in je auto en je kunt doorrijden. Bovendien worden de accu’s in rap tempo krachtiger.’’

Veel stroom die we produceren wekken we nog steeds op met fossiele brandstof. Hoe lossen we dat op?

„We moeten de focus op zonne-energie leggen. Dat is namelijk de goedkoopste manier om stroom op te wekken. Er zijn mensen die door het plafond vliegen als ik dat zeg, maar het is echt waar. Er is een jaarlijks rapport van het Fraunhofer Instituut in Duitsland, dat bekijkt hoe duur het is om stroom op te wekken. Bruinkool, gas, wind: alle vormen komen langs. Zonne-energie was tien tot vijftien jaar geleden nog het duurst, maar sinds vorig jaar is het op land hier en daar in Duitsland al de goedkoopste manier om stroom op te wekken. Dat is heel opmerkelijk, dat het in vijftien jaar van duurste naar goedkoopste gaat.”

Dus die windmolens kunnen in de vuilnisbak, we gaan overal zonnepanelen plaatsen?

,,Nee, want we moeten ook windenergie gebruiken, dat kan niet anders. We hebben ongelooflijke haast, en dat beginnen gelukkig steeds meer mensen in te zien. Voor onze kinderen en kleinkinderen zullen we even 25 jaar moeten doorbijten. Laten we dat doen, laten we meters maken en niet zeuren. Zonneparken zijn nuttig, maar het kan ook op andere manieren. Beleg nou bijvoorbeeld al die distributiecentra in Nederland met zonnepanelen. Die blokkendozen worden daar niet bepaald lelijker van.”

En hoe zit het in onze regio?

,,Wat ik mooi vind aan Nederland is dat elke provincie goed bekijkt waar er ruimte is voor grootschalige, middenschalige en kleinschalige initiatieven. Wij hebben zelf hier in de buurt vanuit de EnergieCoöperatie Oostwold twee projecten in ontwikkeling. Het ene is een zonneveldje op een voormalige vuilstort. En daar komt een strook groen omheen, dus je ziet er niks van. En er komt een strook zonnepanelen op onze Zonnewal Oostwold langs de A7. En die zonnewal zorgt daarnaast voor biodiversiteit, er komen een voetpad, fietspad, ruiterpad, noem maar op. Dus zo is die zonne-energie ook helemaal geïntegreerd. Als je het op die manier doet dan is het ook gewoon mooi en zeker niet storend.”

En kernenergie dan?

,,Daar ben ik altijd op tegen geweest. Zeker in Groningen: stel dat er aan aardbeving komt en zo’n centrale raakt beschadigd. En het weer wordt daarnaast extremer door klimaatverandering: het is nog maar afwachten of een kerncentrale daartegen bestand is aan de kust. Niet dat een windmolen tegen extreem weer kan, maar de gevolgen zijn minder desastreus.

En kernenergie is leuk, maar alleen voor de hoeveelheid elektriciteit die we minimaal gebruiken, want een kerncentrale moet 24/7 volop draaien, ook op een zonnige dag met veel wind. Daarnaast: het is voorlopig nog vreselijk duur.”

In 2017 ondertekende u samen met 89 andere hoogleraren een brief waarin u het kabinet aanspoorde om haast te maken met de transitie. Wat is daarvan terechtgekomen?

,,Er is te weinig gebeurd. Zolang wij de VVD als grootste partij hebben, met een minister-president van de VVD, zal er niet genoeg aan gedaan worden. De partijen die vol inzetten op energietransitie hebben weinig in de melk te brokkelen gehad. En Nederland heeft als excuus dat we dichtbevolkt zijn en weinig ruimte hebben. Maar als ik zie wat er sinds die brief wél is gebeurd, dan stemt mij dat optimistisch. De bijdrage van windenergie gaat lekker in Nederland. En er is een exponentiële groei van zonne-energie gaande.”

Het gaat dus de goede kant op, maar te langzaam?

,,Ja, het moet harder gaan en er moet meer geld aan worden uitgegeven. En dat kan: met corona heb je dat gezien. Heel bijzonder was dat. Ik heb nog nooit zoiets meegemaakt als wat de regering heeft gedaan in die periode. Het was crisis en ineens was er een bodemloze pot met miljarden en smeten ze met geld. Ik wist niet wat ik hoorde. Doe dat dan ook met die energietransitie, dacht ik. Het kan, maar het is een kwestie van doen.”

Wigger Brouwer (Journalist)

Wigger Brouwer (Journalist)

Geplaatst op: 23 november 2021

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.