Column Ronald Mulder: Eerlijk verdiend

Column Ronald Mulder: Eerlijk verdiend

U wist het misschien niet, maar ook in uw straat is vorig jaar een flinke prijs uit de Postcodeloterij gevallen. De mensen die meespeelden, meer dan de helft van de straat, hebben ieder 40.000, 50.000, sommigen zelfs 60.000 of 70.000 euro gewonnen. Zeer waarschijnlijk vallen ze ook dit jaar in de prijzen. Zo gaat het namelijk al jarenlang.

In 2020 stegen de huizenprijzen weer flink; met ruim 15 procent, dit keer. Dat betekent dat een instaphuis in een jaar tijd zo’n 40.000 euro duurder werd. Wie zo’n huis heeft, verdiende dus 40.000 euro. Voor de overige Nederlanders – de huurders, de nog-bij-hun-ouders-woners en de groeiende groep van ‘flexwoners’ – verdween het eigen huis weer een stukje verder achter de einder. Los van erfenissen en andere jackpots geldt: wie nu nog geen eigen woning heeft, zal er nooit een bezitten.

De kern van het probleem is dat huizenprijzen niet met 15 procent per jaar zouden moeten kunnen stijgen

Een brede coalitie van gemeenten, aannemers, werkgevers en nog veel meer partijen pleit voor een bouwoffensief: een miljoen woningen erbij in de komende tien jaar. Een derde sociale woningbouw, een derde in het middensegment en een derde in de vrije sector. Het is geen slecht plan, maar het pakt de kern van het probleem niet aan. De kern van het probleem is dat huizenprijzen niet met 15 procent per jaar zouden moeten kunnen stijgen. Of dalen.

Het is niet dat ik tegen marktwerking ben. Dat zou net zoiets zijn als tegen de zwaartekracht zijn. Ik ben voor zwaartekracht, maar ook voor parachutes.

‘Het zou niet moeten kunnen’ bedoel ik dan ook volkomen praktisch, niet ideologisch. Het is gewoon niet handig, die enorme prijsstijgingen. Het vergroot de ongelijkheid en maakt wonen, wat toch een basisbehoefte is, voor veel mensen duur en onzeker. Niemand heeft er iets aan, zelfs de huizenbezitter niet. Voor hem is het een papieren winst die niet zomaar geïncasseerd kan worden – je moet toch ergens wonen, tenslotte.

Mensen lenen meer dan goed voor ze is

En omdat je toch ergens moet wonen, houden sterke prijsstijgingen ook altijd het risico in van een bubbel. Mensen lenen meer dan goed voor ze is, en als veel mensen dat doen wordt de woningmarkt fragiel. Een recessie of een oplopende hypotheekrente leidt dan tot betalingsproblemen, gedwongen verkopen, dalende huizenprijzen en woningen die ‘onder water’ komen te staan.

Waarom maximeren we de jaarlijkse prijsstijging eigenlijk niet, zoals we het ook met de huren doen? Het klinkt misschien een beetje zot in een markt waarin het nu de norm is om ongezien 10 procent boven de vraagprijs te bieden, maar waarom niet?

Als dat te ver gaat, belast dan in ieder geval de winst bij verkoop van een huis. Of als dat te fraudegevoelig is: verhoog de overdrachtsbelasting en de erfbelasting. Daarmee voorkom je op zijn minst de ergste scheefgroei in vermogens.

Het zal allemaal niet gebeuren. De woningbezitters zijn in de meerderheid. En ze redeneren zoals de winnaars in de Postcodeloterij, ben ik bang. Dat de anderen in de straat geen loten hadden gekocht, dat is niet hun probleem. Ze hebben hun fortuin eerlijk verdiend, op de woningmarkt.

Ronald Mulder is ondernemer en econoom. Man van weinig woorden. @Ronaldmulder

Lees hier meer columns van Ronald Mulder

Geplaatst op: 12 oktober 2021

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.