Eten van de bakker, groenteboer of slager om de hoek populairder: 'Dit is het moment voor lokale winkels om klanten te binden'

Eten van de bakker, groenteboer of slager om de hoek populairder: ‘Dit is het moment voor lokale winkels om klanten te binden’

Foto door Mariska de Groot

Een verhaal eromheen, een gevoel erbij, een emotie ervan. In toenemende mate is dat wat ons aantrekt in voeding. Steeds vaker sieren daarom allerlei verhalen de verpakkingen van eten en drinken, maar ook de menukaarten in restaurants, de reclameposters in billboards enzovoort. Je bent wat je eet.

Covid remt heel wat ontwikkelingen af maar tegelijkertijd brengt het virus trends in een stroomversnelling. Trends die blijvertjes zijn. De thuiswerktrend is evident, meer de natuur in kan wel eens gewoner worden, minder vliegen misschien ook. Nog zo’n interessante beweging gaat over gezondheid. Want hebben we niet allemaal gezien dat een gezonde leefstijl een uitstekend middel is om minder vatbaar te zijn voor de ziekte die corona veroorzaakt?

Veel van ons wel. Vooral 65-plussers blijken tijdens de crisis gezonder te zijn gaan eten. Het gaat dan vooral om minderen met alcohol en vlees. Logisch. Het virus heeft de meeste mensen er dankzij spreekbuizen als het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) wel van doordrongen dat slechte voeding een nadelig effect kan hebben op het ziekteverloop. Noem het een extra setje, een duwtje voor extra vaart. Eigenlijk weet iedereen allang dat gezond eten een goed idee is. Dat besef daalt nu alleen wat harder in, en we willen er ‘opeens’ alles over weten.

Omdat consumenten erom vragen

,,De behoefte aan informatie is ongekend, maar groeit al een hele tijd’’, zegt Koert van Ittersum. Hij is hoogleraar Marketing en Consumentenwelzijn aan de Rijksuniversiteit Groningen. ,,Dat geldt op heel veel gebieden, maar zeker ook op dat van voeding. Dat je op verpakkingen steeds meer kunt lezen over voedingswaarde, herkomst, duurzaamheid en meer, is niet voor niets. Dat is omdat consumenten daarom vragen.’’

Om meer in die behoefte te kunnen voorzien, worden verschillende manieren onderzocht en getest om winkeliers direct te informeren. Dat kan met technologie, bijvoorbeeld in de vorm van slimme winkelwagens. Van Ittersum: ,,Je legt je product in de kar en krijgt meteen gegevens op je schermpje.’’ Het kan ook lowtech. De nutriscore is zo’n voorbeeld waarbij met een kleurtje direct duidelijk wordt hoe gezond een product is. De combinatie van de twee is de toekomst.

Dilemma tussen gezond en duurzaam

Dat brengt ons meteen op de uitdaging voor producenten en hun marketingafdelingen: wat wil je over je product vertellen? Afgeleid van de vraag: wat willen consumenten weten? ,,Dat is lastig omdat er een paradox zit in wat mensen willen. Een voorbeeld? Ze willen het liefst producten van dichtbij maar óók die gezonde avocado. Dat is trouwens sowieso een dilemma tussen gezond en duurzaam. In de hoofden van veel consumenten overlapt dat mekaar flink maar de vraag is of dat wel zo is. Scharrelvlees is waarschijnlijk gezonder, en zeker diervriendelijker. Maar in het kader van het klimaatvraagstuk is zulk vlees misschien juist niet beter.’’

Marketeers ontwikkelen prachtige verhalen die de gezondheid, of juist de duurzaamheid, of de goede arbeidsomstandigheden rond producten uitvergroten. Naast verhalen die er al langer waren over bijvoorbeeld de kwaliteit. ,,Daar zit een gevaar in. Van alles wordt er verzonnen om de nadruk op één aspect van een product te leggen, terwijl er meer zijn. Tony Chocolonely is een succes omdat overtuigend wordt neergezet dat de slavenhandel in de cacaoplantages wordt aangepakt, maar ook omdat de kwaliteit hoog is. Als je te hard op één aspect tamboereert, terwijl andere aspecten niet in orde zijn, wordt het ongeloofwaardig en werkt het juist contraproductief.’’

Helpt het om één boer op een pak vla te laten vertellen dat zijn koe jouw toetje heeft gemaakt? Iedereen snapt dat de kans dat dat echt zo is, minimaal is. Een label als ‘weidemelk’ legt de nadruk op het welzijn van de koe. ‘Minstens 120 dagen per jaar, 6 uur per dag in de wei’, claimt dat label. Klinkt mooi, maar dat kán dus betekenen dat die koeien elke dag 18 uur en 245 dagen per jaar meer dan dat, binnen staan. ,,Naarmate mensen meer willen weten, wordt het belang van échte informatie groter omdat ook het wantrouwen toeneemt. Eerlijkheid duurt het langst. De crux zit hem erin dat de consument de mogelijkheid krijgt op een goede manier te vergelijken. Dat moment komt dichterbij met een instrument als de nutriscore en ook met technologische hulpmiddelen.’’

Lees ook:

Vier scenario’s voor de toekomst van ons voedsel en de bijdrage van noordelijke innovaties

Lokaal: eerlijk en doeltreffend

Interessant in deze tijden van lockdowns is de duidelijke hang naar lokaal. ,,Dat is een beweging die we al langer zien. Hoe sneller de globalisering gaat, hoe meer mensen behoefte hebben aan ‘grounding’, aan het horen bij een lokale gemeenschap. Je zag afgelopen jaar dat de plaatselijke groenteboer het goed deed, dat lokale producten in alle winkels populair werden. Dat heeft te maken met lokale betrokkenheid, het gevoel dat je eerst je eigen omgeving wilt helpen. Dat het misschien beter is voor het klimaat, is denk ik vooral bijvangst.’’

De hang naar lokaal heeft met meer te maken. Trots op de eigen omgeving speelt een rol, een imago van kwaliteit, een emotie van melancholie. ,,Je ziet dat mensen iets willen leren over hun eigen omgeving, dat ze daarin geïnteresseerd zijn. Dat heeft vast en zeker te maken met de lockdown die ervoor zorgt dat we continu dicht bij huis zijn en anders naar onze eigen omgeving gaan kijken. Kijk maar eens hoeveel mensen er opeens in de natuur rondlopen terwijl ze voorheen amper in de eigen omgeving bewogen. Nederland, de eigen provincie, de eigen gemeente blijken heel mooi te zijn nu we er rondlopen omdat we niet ver weg konden.’’

Dat is een beweging die aanbieders van lokale producten zouden moeten aangrijpen. ,,Dat doen veel al. Dit is het moment om serieus aan klantenbinding te doen. Een groot deel van de mensen die in lockdowntijd de lokale winkels hebben ontdekt, blijft erna wel hangen. Maar je zou willen dat iedereen dat doet. Het is een kwestie van een relatie aangaan met klanten, van een persoonlijke benadering. De gezamenlijke identiteit is een mooi startpunt, heel expliciet het lokale laten zien dus. En ja, daar zijn goede verhalen belangrijk bij. De lokale slager, groenteboer of bakker kan als geen ander mooi vertellen over de herkomst van producten. Eerlijk en doeltreffend.’’

Jean Paul-Taffijn (Journalist)

Jean Paul-Taffijn (Journalist)

Geplaatst op: 5 mei 2021

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.