Econowind wil de wereldwijde scheepvaart schoner en goedkoper maken

Econowind wil de wereldwijde scheepvaart schoner en goedkoper maken

De scheepvaart schoner en goedkoper maken. Het Groningse Econowind vond een manier uit om zeewaardige vrachtschepen voort te stuwen met de wind. Zeilen, maar dan anders.

Foto: Mariska de Groot

De scheepvaart draagt voor 2 tot 3 procent bij aan de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen. Hoe maak je de scheepvaart rendabeler en reduceer je tegelijkertijd die CO2-uitstoot? Sinds 2009 zochten ze bij scheepsontwerper Conoship International in Groningen al naar het antwoord op die vraag. De oplossing bleek gewoon in de lucht te hangen. ,,We moesten wat met de wind doen.’’

Was getekend: Frank Nieuwenhuis. Hij is directeur en mede-initiatiefnemer van Econowind, de onderneming die voortvloeide uit de studie van Conoship International. Die specialiseerde zich in het bouwen van VentiFoils, een soort verticale aluminium vleugels die op schepen gezet worden, wind vangen, daarmee stuwkracht leveren en zo de motor van het schip ontlasten. Het resultaat? Goedkoper en schoner varen.

Harde wind

De VentiFoils zijn 10 tot 20 meter lang en lijken op vliegtuigvleugels. Ze worden, net als een zeil, met de punt schuin op de wind gericht. De langsstromende lucht genereert zo, vergelijkbaar met vliegtuigen, een liftkracht. Vervolgens wordt deze kracht omgezet in stuwkracht. Daarnaast zuigen ventilatoren via gaatjes in de VentiFoils lucht naar binnen, wat de stuwkracht nog meer versterkt.

Het eerste systeem dat Econowind produceerde was een zeecontainer met daarin twee uitklapbare VentiFoils. ,,Die containerunit bespaart bij de beste omstandigheden zo’n 1000 liter brandstof per dag. Maar, dergelijke grote schepen verbruiken gemiddeld 10 tot 15 duizend liter brandstof per dag. Over een heel jaar moet je rekening houden met zo’n 8 procent brandstofbesparing.’’

Er zijn twee omstandigheden waarbij het systeem niet werkt, vertelt Nieuwenhuis. Bij windkracht 9 of hoger zijn de VentiFoils niet bruikbaar. Daarnaast heeft het geen nut om de VentiFoils te gebruiken wanneer je recht tegen de wind in vaart. ,,Dan klappen we de vleugels in.’’

Een container-unit van Econowind

Econowind en Jacques Cousteau

Is de vinding van Conoship geheel nieuw? Nee, er zijn enkele vroege voorbeelden van technieken waarbij de wind gebruikt wordt om brandstof te besparen op grote gemotoriseerde schepen. Neem bijvoorbeeld bekend ontdekkingsreiziger Jaqcues Cousteau. ,,Hij voer tweemaal de wereld rond op zijn jacht Alcione. Op die boot stonden twee ‘turbosails’ die, vergelijkbaar met de VentiFoils, deels de wind en deels een motor gebruikten om de boot voort te stuwen’’, vertelt Nieuwenhuis. Cousteau zag kansen voor de grote scheepvaart, maar deed er in tegenstelling tot de Groningse onderneming niets mee.

In 2009 begon directeur research and development bij Conoship, Guus van der Bles, een dag per week als professor op de TU Delft met een studie naar zogenoemde wind assisted ship propulsion technieken. Hieruit bleek dat die op de Alcione het meest kansrijk was. In 2016 sloot ondernemer en werktuigbouwkundige Nieuwenhuis bij het project aan. Hij richtte Econowind op vanuit Conoship en ontwikkelde als eerste in 2018 de containerunit met daarin de uitklapbare VentiFoils.

‘Ik had mijn bedrijf verkocht en kon stoppen met werken. Maar daar had ik geen zin in.’

Frank Nieuwenhuis

Vervolgens kwam afstudeerder en werktuigbouwkundige Roel Lochtenberg bij het bedrijf. Nieuwenhuis en Lochtenberg ontwierpen in 2019 samen een systeem dat sinds februari in vast gebruik is bij reder Van Dam uit Spijk. Inmiddels heeft Econowind tien medewerkers.

Vrachtcatamaran

De containerunit werd getest op het schip Lady Christiana van Delfzijlster rederij Wijnne & Barends. Na het testen werd deze unit herbouwd tot een te verhuren exemplaar. ,,Inmiddels is de unit al op vijf schepen geweest. Rederijen kunnen zo testen. Ze krijgen er een stuurman bij die met die container kan varen.’’ Ook helpt de stuurman met het laden en lossen van de container.

Voor de vaste systemen die Econowind op aanvraag voor reders bouwt, is geen stuurman nodig. Deze worden door computers aangestuurd. Na een systeem voor Van Dam volgde dit jaar Boomsma Shipping in Sneek. Sinds november vaart een schip van de Sneker reder met VentiFoils. ,,Die bespaart tweemaal de hoeveelheid brandstof van de container’’, zegt Nieuwenhuis. Vervolgens volgt in het najaar ook nog een test met VentiFoils op een vrachtcatamaran van Rederij Doeksen.

‘Als het aantrekt, dan kan het heel groot worden.’

Frank Nieuwenhuis

Hoeveel kost zo’n systeem eigenlijk? ,,Dat is afhankelijk van het schip en het systeem. Je praat al gauw over een paar ton.’’ Bij een brandstofbesparing van gemiddeld 500 liter per dag zit je op een terugverdientijd van ongeveer zes jaar. En dat is lang wanneer je geen subsidie krijgt, aldus Nieuwenhuis. ,,Nieuwe systemen van ons worden voor dezelfde prijs steeds groter. We gaan naar een terugverdientijd van vier tot vijf jaar. Met een leaseconstructie begin je dan gelijk al met besparen.’’

Een schip met VentiFoils

Econowind bestelt de onderdelen voor de VentiFoils allemaal binnen de Nederlandse industrie en doet zelf de finale afbouw. Afstand houden in de fabriekshal is door corona noodzakelijk, maar het bedrijf heeft er niet onder te lijden. De opdracht voor Boomsma Shipping komt op tijd af. Het virus zorgde er wel voor dat een serieuze kandidaat zijn opdracht voorlopig uitstelde.

Snel opschalen

De komende jaren hoopt Nieuwenhuis naar een paar miljoen omzet per jaar te gaan. ,,Als het aantrekt, dan kan het heel groot worden. We moeten er wel rekening mee houden dat sommige reders vijftig of honderd schepen hebben. Als die zeggen: ‘Doe maar tien’, dan is het voor hen een kleine investering. Daarom kopen wij een groot deel van onze onderdelen in. Zo kunnen we, als het moet, snel opschalen.’’

En wat is de ambitie voor de toekomst? ,,Ik heb dertig jaar gewerkt in de revalidatie, mijn bedrijf verkocht en ik kon stoppen met werken. Maar daar had ik geen zin in. Met Econowind zou ik graag nog zoveel mogelijk willen bijdragen aan de reductie van CO2 in de scheepvaart en zoveel mogelijk van onze systemen installeren.’’

William Zijlstra (Journalist)

William Zijlstra (Journalist)

Geplaatst op: 23 november 2020

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.