Blockchain bedreigt veel, maar we moeten niet overdrijven

Blockchain bedreigt veel, maar we moeten niet overdrijven

Blockchain bedreigt veel, maar we moeten niet overdrijven

De meningen bevinden zich ergens tussen ‘blockchain is slechts een tool’ en ‘blockchain verandert de wereld zoals we haar kennen’. Hoe het ook zij, de technologie gaat op menigeen invloed uitoefenen.

Het hart van Google is een database vol gegevens van surfende gebruikers. Dat van Amazon is er één van kopende gebruikers. Dat van Facebook van gebruikers en hun vriendschappen. Wat maakt deze giganten machtig en rijk? Het feit dat zij die databases hebben, bijhouden en aanvullen. En precies dát is wat door de blockchain geheel en al over de kop gehaald kan worden. Ja, deze bedrijven zouden zich echt zorgen moeten maken. Zou je zeggen.

Wereldse veranderingen

Rutger van Zuidam, gekend blockchainexpert, organisator van ’s werelds grootste hackathon op dit gebied en ontwikkelaar van blockchain-toepassingen, denkt dat de wereld echt verandert door de blockchain. „We verschuiven van geïnstitutionaliseerd vertrouwen, op papier meestal, naar vertrouwen via het internet. Ik zie de blockchain als het nieuwe besturingssysteem van onze samenleving. Het huidige werkt als het ware nog op MS Dos, terwijl de wereld al veel verder is. Blockchain is de update die we nodig hebben.”

Dat is iets wat iedereen die zich in dat huidige besturingssysteem beweegt – ambtenaren, controllers, bestuurders, juristen – waarschijnlijk niet graag hoort. Kunnen zij maar beter allemaal vast op vacaturesites gaan neuzen?

„Daar kun je wel wat kanttekeningen bij plaatsen”, nuanceert Jeroen Sprangers. Hij is advocaat en partner bij Rein Advocaten & Adviseurs in Assen, maar tegenwoordig ook kenner van de blockchain. Juist die potentiële bedreiging van de technologie heeft hem ernaartoe gedreven. „Onze doelgroep staat bovenaan lijstjes van beroepsgroepen die zich zorgen moeten maken vanwege de opkomst van de blockchain. Vanwege smart contracts die zouden ontstaan bijvoorbeeld. Dus dachten wij: dan moeten we daar maar eens induiken.”

Dat gebeurt in The Big Building, in het Reinlab in Groningen. „Ja, juist daar. In het gebouw met échte kenners zoals Lykle de Vries en Ronald Mulder. Wij hebben veel aan hen. Wij kijken niet met een technische, maar met een juridische, bedrijfskundige blik naar de blockchain. Zij weten hoe het technisch precies werkt.”

Trusted third party

Blockchain is een wiskundige methodiek om een grootboek bij te houden. En wel op zo’n manier dat het te vertrouwen is. Het wordt, dit wetende, tijd dat iedereen die zich bezighoudt met het verifiëren van transacties, het administreren en vastleggen ervan, de zenuwen krijgt. Zij worden overbodig. Denk aan partijen als RDW, KvK, Kadaster.

„Wat vaak vergeten wordt erbij te vertellen”, zegt Sprangers, „is dat er altijd nog een zogeheten trusted third party nodig is. Kijk, in de blockchain liggen alle transacties vast en zijn ze voor iedereen terug te zien. Die kloppen, zijn echt gebeurd. Maar: als ik laat vastleggen dat ik de Eiffeltoren heb gekocht, is het dan ook echt de Eiffeltoren, of noem ik iets alleen zo Dat probleem lost de blockchain niet op. Er is altijd nog een instantie nodig die wij vertrouwen die stelt dat de ingevoerde data correct is.”

Gelukkig. Dat scheelt weer wat banen. Roel Boer, CEO van blockchain- startup Nocks, bevestigt dat. „Hoe ik het voor me zie? Kijk, de blockchain is niet zo nuttig als het alleen om het verzamelen van data gaat. Nee, daar waar waardeoverdracht plaats heeft, daar komt de techniek van pas. En inderdaad, dat begint wel bij betrouwbare gegevens. Dus ik denk dat de instellingen en instituten die we nu al vertrouwen, dat gewoon kunnen blijven doen. Die loketten zorgen er nog steeds voor dat de gegevens betrouwbaar zijn, maar laten de hele transactie verder aan de blockchain.”

Banken als informatiebalies

Banken zijn in dat licht de meest voor de hand liggende partijen die flink moeten veranderen. Al zullen ze niet verdwijnen als gevolg van de blockchain. Boer: „Banken worden een soort informatiebalies met een betrouwbaarheidspositie. Zij zitten als het ware op de gegevens die in de blockchain gaan. Ze blijven advies geven aan klanten en ook leningen verstrekken. En het mooie is dat ze dankzij de blockchain heel snel en precies kunnen zien wie kredietwaardig is en wie niet.”

Wat wegvalt, is het ‘makkelijke verdienmodel’ van banken, denkt Jeroen Sprangers. „De overschrijvingen van rekening naar rekening gaan nu via banken. Daar hoeven ze weinig voor te doen, maar het levert wel geld op. Dat stuk valt straks weg. Verdienen aan de transacties van betaalpassen is er ook niet meer bij. De technologie die pinautomaten met banken laat communiceren, wordt ook overbodig. Dat is allemaal bij elkaar best wat, dus de banken doen er goed aan zich te bezinnen op hun positie. Advies blijven ze geven, net als leningen. Die kan een blockchain niet zelf maken.”

Richard Kastelein, Canadees blockchain-kenner in Haren, voorspelt dat de financiële wereld harder getroffen wordt dan dat. „Alle financiële instellingen die zich bezig houden met creditcards bijvoorbeeld, krijgen een probleem. Een bedrijf als Western Union, dat de manier van waardeoverdracht vanuit het buitenland al sinds de seventies niet veranderd heeft, wordt overbodig. Maar ook het leengedeelte van de banken, de verzekeringenafdelingen en de contractvastlegging veranderen. Mensen gaan elkaar geld lenen, omdat ze via de blockchain kunnen zien wie er goed voor zijn geld is. Voor verzekeringen geldt hetzelfde.”

Veel bedreigde banen

Maar het gaat verder dan dat, vooral als we de blockchain-technologie koppelen aan kunstmatige intelligentie, de ontwikkeling van robots en supercomputers. „Sommige experts rekenen erop dat 80 procent van de banen in de wereld bedreigd wordt. Dat is wel veel. Maar impact zal er komen. Denk aan Dr. Watson dat in een oogwenk betrouwbare informatie van vele duizenden patiënten kan vergelijken om een diagnose te stellen. Dat lukt een arts nooit. Of zelfrijdende taxi’s die alles bijhouden, zelf af- rekenen en weer op pad gaan. Dat soort ontwikkelingen wordt mogelijk. Ook dankzij de blockchain.”

Dan moet er nog wel wat gebeuren, realiseert Jeroen Sprangers zich. „Alleen al op het gebied van rekenkracht. In de blockchain blijven data altijd bestaan, die moeten bij steeds meer gebruikers gedeeld opgeslagen worden. Naarmate de blockchains groeien, wordt dat een probleem. Je hebt het over zware rekenkracht met die versleutelde bestanden. De verificatie van een bitcoin kan bij drukte nu al minuten duren. Dat is eigenlijk te lang.”

Persoonlijke data veilig?

Roel Boer ziet nog wel één gevaar waaraan we nú moeten denken. „In de blockchain blijft alles terug te vinden, transacties en informatie. Dat is nu heel goed versleuteld. Maar wie zegt dat die beveiliging van nu nog steeds goed genoeg is als we straks kwantumcomputers hebben? Dan wil je niet dat er iemand vandoor kan gaan met allerlei persoonlijke data.”

Kijk, kansen op de arbeidsmarkt voor iedereen die wil meedenken aan de oplossing van dit soort problemen. Zoals Van Zuidam al zegt: „Zo veel mogelijk mensen moeten iets over de blockchain-technologie weten, zodat we met zo veel mogelijk mensen kunnen nadenken hoe we de technologie het beste kunnen inzetten.”

Fotografie: Pepijn van den Broeke


Dit artikel verscheen op donderdag 16 maart 2018 in ons magazine NoordZ. Magazine nabestellen?

Jean Paul-Taffijn (Journalist)

Jean Paul-Taffijn (Journalist)

Geplaatst op: 13 april 2018

[GA TERUG]

Geef uw reactie:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *