De 7 hardnekkige fabels over waterstof

De 7 hardnekkige fabels over waterstof

De 7 hardnekkige fabels over waterstof

Waterstof is in 2018 een van de meest spraakmakende alternatieve energie- bronnen. Ook in Noord-Nederland wordt het gezien als een goed alternatief voor aardgas. Zowel in vervoer, door waterstof brandstofcellen, als in huishoudens. Toch is niet iedereen gerust. Ad van Wijk, kernlid van de Noordelijke Innovation Board en hoogleraar toekomstige energiesystemen aan de TU Delft, licht zeven vooroordelen over waterstof toe.

Fabel 1
Waterstof is explosief

„Nee”, zegt professor Van Wijk, „waterstof is van zichzelf niet explosief. Als het in de lucht komt, zegt het niet zomaar ‘boem’. Het is wel brandbaar, net zoals aardgas. Maar het brandt pas als het in de juiste verhoudingen met zuurstof wordt gemengd. Vervolgens moet er nog een vlam bij”, licht hij toe. „Omdat het brandbaar is moet je er natuurlijk wel voorzichtig mee omgaan. Daarom zijn goede gebruiksvoorschriften, net zoals die er ook voor aardgas zijn, belangrijk.”

Fabel 2
Waterstofauto’s zijn rijdende bommen

Volgens sommigen zouden waterstofauto’s, die zijn voorzien van een waterstoftank onder hoge druk, net rijdende bommen zijn. Als tijdens een ongeluk een gat in de tank ontstaat, dan ontploft de auto voor je het doorhebt. „Ook hier geldt dat waterstof niet uit zichzelf explodeert en er een vlam nodig is voor waterstof brandt”, zegt Van Wijk.

Stel dat er inderdaad een vlam bij de kapotte tank komt? „Dan is de kans het grootst dat de vlam door de waterstofstroom als een kaars wordt uitgeblazen”, licht hij toe. „Waterstof is het lichtste element, ook lichter dan zuurstof, daardoor stijgt het meteen op. De druk is bovendien zo hoog, dat het naar buiten zou spuiten. Een vlam zou dan worden meegezogen door de stroom waterstof en daardoor worden uitgeblazen. Net zo goed als een sterke windstroom een kaars dooft.”

Wel stelt Van Wijk dat het huidige ontwerp van auto’s moet worden aan gepast om gevaar te voorkomen. „Bijvoorbeeld het holle ontwerp van kuipstoeltjes.” Bij een ongeluk zou de auto zo kunnen komen te liggen, dat waterstof zich onder de stoelen verzamelt en niet weg kan. „Er moet geen ruimte zijn waar het gas zich kan verzamelen en het waterstofgas moet kunnen ontsnappen.” Volgens Van Wijk is de perceptie dat benzine veiliger is. „Maar als benzine uit een tank lekt, stroomt het over de grond. Houd daar een vlam bij en het brandt. Waterstof stijgt meteen op. Het gaat zo de lucht in, waardoor het veiliger is.”

Fabel 3
Van waterstof worden bommen gemaakt, dus het blijft gevaarlijk

„Om van waterstof een bom te maken, moeten twee waterstofkernen samengebracht worden en fuseren”, zegt Van Wijk. „Dat samensmelten gebeurt alleen als er heel veel energie vrijkomt. In een waterstofbom wordt de energie opgewekt doordat er eerst een kleine atoombom afgaat.” Zonder de hoeveelheid energie die uit de atoombom vrijkomt, zullen de waterstofkernen niet fuseren. „Dezelfde reactie in een auto, in gasleidingen of in het bewerkingsproces is onwaarschijnlijk. Daar komt gewoonweg niet genoeg energie voor vrij.”

Fabel 4
Waterstof is een broeikasgas

„Waterstof is geen broeikasgas”, zegt Van Wijk. „Als waterstof in de atmosfeer terecht komt, verandert het weer in waterdamp. Het waterstofgas reageert met de zuurstof, waardoor het weer water wordt. Het blijft in de lucht hangen als waterdamp.”

Fabel 5
Waterstof is per definitie een duurzame energiebron

„Alleen als de productiemethode ook groen is”, zegt Van Wijk. „Het grootste gedeelte van de waterstof wordt nu nog gemaakt met behulp van fossiele brandstoffen. Het wordt gewonnen uit aardgas of uit water. Om het uit water te winnen is veel energie nodig. Als die energie wordt opgewekt door kolen of gas, is de winning van waterstof niet duurzaam. Waterstof is pas echt duurzaam als het wordt gewonnen uit water en de benodigde energie wordt opgewekt uit zonne- of windenergie.”

Fabel 6
Om waterstof in huishoudens te gebruiken, moet nieuwe infrastructuur worden gebouwd

„Dat klopt niet helemaal”, zegt Van Wijk. „Dezelfde infrastructuur die nu ligt voor het gebruik van aardgas, kan met enkele aanpassingen ook worden gebruikt voor waterstof. De pijpleidingen moeten wel een beetje worden aangepast, maar dat is te doen. Alleen als er nieuwe verbindingen gemaakt moeten worden, is ook daadwerkelijk nieuwe infrastructuur nodig. In de huizen zelf moeten voornamelijk de branders van de ketels en de fornuizen worden aangepast, die hebben iets grotere gaatjes nodig waar het gas uitkomt.”

Fabel 7
Huishoudens kunnen alleen van waterstof worden voorzien, als de hele stad in één keer het gasnet aanpast

Ook een misverstand, meent Van Wijk. „Steden kunnen het gasnetwerk en de huishoudens heel goed gestructureerd en gefaseerd over laten gaan op waterstof in plaats van aardgas.” Als voorbeeld noemt hij de Britse stad Leeds. Daar ligt een plan klaar om de gehele stad, wijk voor wijk, aan te passen op het gebruik van waterstof in plaats van aardgas. „Het is heel goed mogelijk om een wijk, of zelfs een aantal straten, op waterstof aan te passen terwijl de rest van de stad nog op aardgas functioneert.”

Illustratie: Job van der Molen


Dit artikel verscheen op donderdag 8 februari 2018 in ons magazine NoordZ. Magazine nabestellen?

Geplaatst op: 13 februari 2018

[GA TERUG]

Er zijn 27 reactie(s):

R Rotterdammer

Monday 10 June 2019 om 21:30

Waterstof zou n iet brandbaar of explosief zijn..... Bij deze een link naar een Noorse krant waar een waterstof station ontploft is: https://www.nrk.no/norge/eksplosjon-ved-hydrogenstasjon-1.14582914?fbclid=IwAR3lEbu4k_3DNycJlMvyw5ZnRq5SLqosrjqrPKGSt3iW-VLihm7txTP5hVk Overigens zou ik sowieso nooit in de buurt van een tank willen zijn waarin gas onder 1000 bar druk is opgeslagen...ik heb al eens van redelijk dichtbij een vrachtwagen band (is gewone lucht) zien en horen ploffen. Daar zit slechts 8 bar druk in. En dan komt er nog geen vonk of vuur aan te pas. @Dick (9 juni)..De aarde wordt niet natter. Want eerst wordt water onttrokken en opgesplitst in 2 H2 en O2. Na verbranding is het weer 2 H2O. Dit in tegenstelling tot verbranden fossiele brandstoffen, koolwaterstoffen zijn dat. Daarbij komt dus ook water vrij bij verbranding.

Dick Boutkam

Sunday 9 June 2019 om 02:12

Wel grappig, sommige reacties... Iemand schrijft electrische tijd waar hij elektriciteit bedoeld. Weer iemand anders draait het principe van waterstof uit elektriciteit om door te stellen dat 100% elektriciteit slechts 66% waterstof oplevert en daarmee een verlies in effectieve energie. In principe is dit onjuist omdat waterstof geen energiebron is maar een zelfstandige zeer effectieve energiedrager. En dan Ron... hij benoemd het massaal onttrekken van zout water (zee en oceaan) om dit in te zetten voor de productie van waterstof... Ron slaat mijn inziens wel de spijker op de kop! Grootschalige onttrekking van zout water t.b.v. omzetting naar waterstof moet men zien als natuurlijke verdamping van zout water maar dan vele malen groter. Het effect hiervan is dan dat het eenmaal verbruikte waterstofgas wordt omgezet in gewoon water wat resulteert in een evenredig grotere verdamping van water op aarde dat zich in de atmosfeer verzamelt. Het gevolg zal zijn dat door condensatie in de atmosfeer er zich gigantische regenbuien gaan ontwikkelen die zowel op land als op de zeeën en oceanen zich gaan ontladen, dus heel veel te veel.... daarmee wordt het ecologische evenwicht in de zeeën en oceanen wel weer hersteld maar op land kan dit grote problemen gaan veroorzaken... Derhalve is mijn oplossing voor het energieprobleem van de mensheid: Heel veel minder mensen op deze planeet... De onstuitbare expansie van de mensheid veroorzaakt juist de onleefbaarheid op onze planeet. Overbevolking, massavervuiling, tekorten aan schoon drinkwater, jaloezie over elkaars bezit, machtsstrijd, hongersnood, onderdrukking, diepe armoede, ongelimiteerde rijkdom van enkelingen.... allemaal factoren die we als mensheid alleen maar erger maken als we zo doorgaan. Maar dit is off topic van het waterstof vraagstuk...

Dick Boutkam

Sunday 9 June 2019 om 02:05

Wel grappig, sommige reacties... Iemand schrijft electrische tijd waar hij elektriciteit bedoeld. Weer iemand anders draait het principe van waterstof uit elektriciteit om door te stellen dat 100% elektriciteit slechts 66% waterstof oplevert en daarmee een verlies in effectieve energie. In principe is dit onjuist omdat waterstof geen energiebron is maar een zelfstandige zeer effectieve energiedrager. En dan Ron... hij benoemd het massaal onttrekken van zout water (zee en oceaan) om dit in te zetten voor de productie van waterstof... Ron slaat mijn inziens wel de spijker op de kop! Grootschalige onttrekking van zout water t.b.v. omzetting naar waterstof moet men zien als natuurlijke verdamping van zout water maar dan vele malen groter. Het effect hiervan is dan dat het eenmaal verbruikte waterstofgas wordt omgezet in gewoon water wat resulteert in een evenredig grotere verdamping van water op aarde dat zich in de atmosfeer verzamelt. Het gevolg zal zijn dat door condensatie in de atmosfeer er zich gigantische regenbuien gaan ontwikkelen die zowel op land als op de zeeën en oceanen zich gaan ontladen, dus heel veel te veel.... daarmee wordt het ecologische evenwicht in de zeeën en oceanen wel weer hersteld maar op land kan dit grote problemen gaan veroorzaken... Derhalve is mijn oplossing voor het energieprobleem van de mensheid: Heel veel minder mensen op deze planeet... De onstuitbare expansie van de mensheid veroorzaakt juist de onleefbaarheid op onze planeet. Overbevolking, massavervuiling, tekorten aan schoon drinkwater, jalouzie over elkaars bezit, machtsstrijd, hongersnood, onderdrukking, diepe armoede, ongelimiteerde rijkdom van enkelingen.... allemaal factoren die we als mensheid alleen maar erger maken als we zo doorgaan. Maar dit is off topic van het waterstof vraagstuk...

Dick Boutkam

Sunday 9 June 2019 om 00:15

Echt massaal gebruik van waterstof als energiedrager zal weliswaar een heleboel van de huidige milieuproblematiek oplossen maar zal ook leiden naar een heel veel nattere aarde... Immers, de omgezette waterstof na gebruik resulteert in water (H2O) als eindproduct. En al dat water verdampt eerst in de atmosfeer om dan als regenwater weer terug te keren. Het grootschalig gebruik van zee- en oceaanwater om dit om te zetten naar de dan grote behoefte aan waterstof zal de natuurlijke verdamping flink gaan overstijgen waardoor de atmosfeer op aarde weer verzadigd raakt met waterdamp... gevolg: heel veel en intens aanhoudende regen. Zucht... de mens lijkt wel slim maar soms ligt de oplossing echt in.... veel minder mensen op aarde.

ron

Monday 18 March 2019 om 09:00

Er wordt 1 punt niet benoemt. Hoeveel water is er nodig als heel Nederland/de wereld over zou gaan op waterstof. Afgelopen zomer stonden we bijna regendansen te houden voor een druppel water. En er zijn plekken op aarde waar nog minder water is. Dan trekken we het wel uit zee. Nog een keer, hoeveel water is er dan nodig? Krijgen we dan een verandering van het zoutgehalte van het water? Wat doet dat met het leven in zee? De uitstoot is heel erg schoon waterdamp en dat zal weer vallen als neerslag. Ja, maar hoe staat dat in verhouding met de waterdamp die er nu is? Misschien is het wel erg gunstig. Maar misschien ook wel iets om over na te denken.

Jos Verdijk (voormalig procestechnoloog)

Wednesday 20 February 2019 om 12:54

Als een professor durft te beweren dat "Een vlam zou door de stroom waterstof worden uitgeblazen", zou hij direct op non-actief moeten worden gesteld. Waterstof is uiterst explosief, bij het kleinste vonkje ontstaat een explosie!

Jan

Wednesday 13 February 2019 om 22:23

Je verliest inderdaad behoorlijk wat rendement door electrische tijd te gebruiken om waterstof te genereren. Echter zonne- en windenergie leveren te veel energie op piekuren en te weinig op daluren en het opslaan van electrischetijd is erg duur. Deze energie te gebruiken om waterstof te generen in plaats van in dure accu’s op te slaan is uiteindelijk efficienter.

Marjon

Tuesday 12 February 2019 om 21:16

Kan even niet volgen: waterstof wordt als de oplossing voor de energievoorziening in de toekomst gepresenteerd, maar voor de productie van waterstof’ is -veel- energie nodig, fossiel of indien mogelijk wind of zon....waar zit dan de winst?

erik

Monday 11 February 2019 om 12:37

Waterstof is duurzaam omdat we een oneindige hoeveelnheid water op aande hebben.Maar hoe zit dat met zout water?gaan we met elektrolyse ook allemaal natrium en chloor produceren naast waterstof? en komen we niet in een concurrentiepositie terecht met onze drinkwaterbedrijven?

Peter Heuzinkveld

Friday 8 February 2019 om 21:36

Wat als de explosie in Den Haag van Januari 2019,veroorzaakt was door waterstof. Wie kan daar meer over vertellen. ?

willem.hazenberg

Wednesday 23 January 2019 om 16:30

Waterstof is een prima alternatief voor het aardgas, zeker op de plekken waar geen all-electric of warmtenetten mogelijk is. Onze netten zijn er grotendeels voor geschikt en de investering voor een waterstof CV ketel ligt in de range van 1500-2000 euro. verdere aanpassingen in huis zijn niet nodig. In Hoogeveen gaat in 2020 de eerste woonwijk op Waterstofdraaien. met een verdere uitbreiding later van 1130 woningen deels op 30% bestaande ketels en deels 100% nieuwe ketels. Dit is een HYDROGREENN project met 22 consortia partners van overheden, kennisinstellingen, netbeheerders en constructiebedrijven. op dit moment gebruiken we al 9 miljard M3 waterstofgas in Nederland voor de industrie, tervergelijk we gebruiken circa 9 miljard M3 aardgas in de totale nederlandse bebouwde omgeving.

Henk Ermes

Thursday 17 January 2019 om 16:11

Kan in een strenge winter het/de waterstof in een tank bevriezen, en wanneer het in een auto gebruikt wordt is wat er overblijft na verbranding water, ook hier weer de vraag, bevriest het water wat vrijkomt na verbranding in de "uitlaat", misschien niet onder het rijden maar wel als je de auto parkeert, en als het water na verbranding niet bevriest is het water dan ook milieu belastend.

M.L. Figee

Wednesday 9 January 2019 om 17:37

Ik vind het een uiterst gevaarlijke en onwenselijke ontwikkeling als waterstof als alternatief voor gas aan de Nederlandse bevolking wordt opgedrongen. Ook auto's op waterstof vind ik onwenselijk. De argumenten uit het artikel zijn niet sluitend en niet overtuigend. De positieve geluiden lijken voornamelijk te komen uit de hoek van bedrijven en personen die met zo min mogelijk aanpassingen van het gasnet (zo min mogelijk investeren...) geld aan waterstof denken te kunnen verdienen én uit de hoek van milieu-organisaties die n.m.m. reageren als een kat in het nauw omdat 'we van het gas af moeten'.

K. Schuitemaker

Sunday 6 January 2019 om 13:40

Ik heb begrepen dat er bij de productie van waterstof zuurstof als restproduct vrij komt. Als nu op grote schaal waterstof geproduceerd zou gaan worden wat zou er dan met die zuurstof moeten gebeuren?

Bas Oude Luttikhuis

Thursday 3 January 2019 om 23:26

Ik denk dat waterstof een uitstekend alternatief is voor de huidige fossiele brandstoffen. Nu hopen dat de overheid er alles aan doet om het aantrekkelijk te maken. Ik kan niet wachten tot we ze op https://MrWheelson.nl kunnen aanbieden.

Middelkoop Peter

Friday 28 December 2018 om 15:51

Waterstof is onuitputtelijk waarom zouden we geld steken in verzwaring van het elektriciteits net met een transport verlies van 90 % in het kabelnet. Als waterstof gebruikt gaat worden in de ontwikkeling van micro warmte kracht dan kan je je eigen stroom maken. Ik ben niet meer van plan om op alleen E te als keuze te hebben dat is pure kartelvorming dat niet mag.

J.M. Videler

Saturday 15 December 2018 om 19:58

Er is mij het een en ander niet duidelijk. Wat zal het gevolg zijn als straks miljoenen auto's waterdamp uitspuwen? Veel regen in de zomer? Bevriezing van de wegen in de winter? Kunnen de leidingen in de auto bevriezen bij stilstaan?

Marc

Tuesday 11 December 2018 om 12:37

Het is een brandbaar gas met explosiegrenzen van 4,1% tot 74,8% volume in lucht maakt dat bijna ieder mengsel met lucht brandbaar/explosief is. (Methaan 4,4% - 16%) Dit maakt waterstof voor particulier gebruik ongeschikt.

Merijn

Thursday 25 October 2018 om 19:13

Wees voorzichtig! Verschillende studies waarschuwen toch voor een "milieu-adderje". Water uit de uitlaat klinkt waanzinnig en is t ook. T probleem begint echter eerder. Waterstod wordt onder druk opgeslagen. Maar omdat de moleculen zeer klein zijn "lekt" waterstof door tanks en transportleidingen. Dit vrije waterstof stijg uiteindelijk naar de hogere atmosfeer. Daar zou het via verschillende processen de ozonlaag aan kunnen tasten. Verder is de productie van waterstof ontzettend energie-intensief. Als dan ook de energie wordt berekend voor t onder druk zetten van dit gas dan wordt t een duur geintje

G.Visser

Tuesday 23 October 2018 om 21:40

Ik heb gelezen als je 100% elektriciteit in een waterstofbrandstofcel stopt dan krijg er maar plm. 66% uit terug, dan heb je toch veel verlies en word het een dure brandstof lijkt mij.

L Bauman

Tuesday 23 October 2018 om 17:39

https://youtu.be/vTxf_8bt3bY Waterstof gas is wel degelijk gevaarlijk.

Arie Zwanenburg

Monday 22 October 2018 om 00:35

Waarom waterstof naar de woningen. Energie centrales moeten gaan werken op waterstof.plaats deze vlak bij de kust. Zo min mogelijk waterstof via het land.

gallifrey

Thursday 18 October 2018 om 16:54

wel heel grappig dat het antwoord op fabel 4 (h2 is reactief) het antwoord op fabel 1 en 2 totaal ontkracht (h2 is niet reactief)! iedereen die wel eens knalgas gemaakt heeft weet het werkelijke antwoord en dat is dat h2 reactief is

O.R. de Haan

Monday 15 October 2018 om 23:02

Met het aanblijven van de Dividendbelasting wil de staat die twee miljad euro per jaar in het bedrijfsleven steken, las ik vandaag. Laat de staat dit bedrag aan waterstof besteden.

H.Muller

Saturday 13 October 2018 om 13:51

Waterstof opgeslagen in tanks, zijn in molecuulvorm en kunnen niet uit een stalen tank ontsnappen. Bij het kraken van koolwaterstoofketens, in raffinaderijen, om lichtere producten te maken, kunnen waterstofkernen, protonen, vrij komen en deze zijn instaat door stalen wanden te gaan. Echter ze zijn zeer onstabiel en kunnen met een tweede een stabiel waterstof molecuul vormen die niet op deze spectaculair wijze kunnen ontsnappen.

Rob Musquetier

Wednesday 26 September 2018 om 14:11

Ik heb ook de reactie gehoord dat de waterstof atomen zo klein zijn dat zij snel ontsnappen uit een waterstoftank en dat hierdoor deze na enkele weken al leeg zou zijn gelekt? Is dit ook een fabel.

C.den Hoedt

Tuesday 18 September 2018 om 10:31

Ik ben ontzettend blij met de heldere uitleg. In al het milieu lawaai wordt er weinig tot geen aandacht geschonken aan waterstof als alternatief voor aardgas, Terwijl dat in de poging voor een schoner milieu heel bevrijdend kan werken. Er kan veel meer ontspannen gewerkt worden. Isolatie van huizen en verdere kostbare aanpassingen aan oudere huizen zijn dan niet meer zo urgent. Het spaart ons voor een noodgedwongen opbouw van een schuldenlast als individu, als land, als Europa. Die schulkdenlast is door toedoen van de bankenwereld al onverantwoord hoog en maakt ons ontzettend kwetsbaar bij het ontstaan van een nieuwe crisis.

Geef uw reactie:

Je e-mailadres wordt niet bij je reactie gepubliceerd. We verwerken je reactie alleen om je eenmalig op de hoogte brengen van plaatsing of afwijzing van je reactie. Je naam wordt alleen geplaatst bij de reactie. Deze wordt verder niet verwerkt.